Ik ben coach. Tegenwoordig is iedereen coach. Je geeft je op voor het invoeren van een nieuwe aanpak, of voor het stimuleren van de 360-gradenfeedback in je team, en hup, je hebt een coachende functie. De leidinggevende, de P&O’er, de preventiemedewerker… allemaal coaches.

En gelukkig maar. Je moest eens weten hoeveel baat mensen erbij hebben als ze begeleiding krijgen bij de stappen die ze steeds moeten nemen. We zijn best zelfredzaam, maar hemeltje wat is het fijn als iemand je met welgemeende vragen en opmerkingen op het juiste spoor houdt.

Coachen, kun je dat leren? Moet je dat leren?

20 jaar geleden heb ik een driejarige opleiding gedaan tot coach bij de TA-academie. Geen opdrachtgever heeft er ooit naar gevraagd, dus daar heb je je ‘papiertje’ niet voor nodig. Maar ik ben ontzettend blij met de basis die ik toen heb kunnen leggen. Mijn zeer ervaren opleiders deden mij voor wat een coach te doen staat, op een gelijkwaardige manier: ik leerde van hen en zij leerden van de cursisten. Zij ondersteunden de heldere visie die ik had, dat ik ooit op het punt zou komen dat ik 1000 mensen zou hebben gecoacht en dat ik dan van elke klant geleerd zou hebben.

Bij cliënt één, en twee en drie voelde ik dit al. Elke klant bracht me verder. Hoe kan ik op verschillende manieren luisteren? Wat is nodig, wanneer, en wanneer tóch niet? Welke raadsels zijn er voor deze specifieke persoon te ontrafelen? Wat begrijp ik niet, waar ga ik aan voorbij? Krijg ik wel écht antwoord op mijn vraag?

Ineens besef ik, dat ik de 1000 klanten inmiddels inderdaad heb begeleid. Ruimschoots. En elke klant heeft me verder geholpen in het zo goed mogelijk uitoefenen van mijn vak. Hoezo ‘goed’? Ik heb vanaf het begin van deze reis geweten dat het belangrijk is om te voelen of er een klik is. En dat te onderkennen.

Kan ik als coach deze persoon op weg helpen?

Heeft dit zin? Nog steeds blijft het regelmatig bij één sessie met een klant – omdat de klant en ik erachter komen dat hij of zij iets heel anders nodig heeft dan ik kan bieden. Bijvoorbeeld ‘gewoon’ vakantie, relatietherapie, een loopbaantraject of een coach waarmee het wel klikt. Dan houd ik als coach niet vast aan ‘mijn plan’, want wie zou daar beter van worden?

Als de klik er wél is, gaat het leren verder: we gaan samen op pad. Er is voor mij niets mooiers dan de klant te zien ontdekken hoe het werk fijner kan, relaxter, leuker. Hoe het duidelijk wordt dat een complexe situatie uit simpele delen bestaat. Ik weet van te voren niet welke oplossingen tot stand zullen komen, welke nieuwe inzichten er echt toe doen. Vervolgens mag ik er getuige van zijn dat de wereld rondom de klant verandert. Er ontstaat méér tijd, fijnere relaties, verdieping in het vak, of in een ánder vak, een hartenwens blijkt ineens te kunnen worden vervuld. Dan zegt een klant bijvoorbeeld: “Zo raar, ik zit nu op het project dat ik altijd wilde, én ik heb mijn vrije avonden weer terug, én die breng ik ook nog door met mijn dochter.” En dan heb ik dus weer een doorkijkje naar hoe het werkt als je je dromen waarmaakt. Daar doe ik het voor.

Dus ben jij beginnend coach, dan raad ik je aan om te leren voelen of er een klik is met de ander – die je klant is.

Kun jij als coach deze persoon op weg helpen? Houd je doel voor ogen: de klant te ondersteunen bij wat hij of zij wil ontwikkelen. Als het je oprechte wens is om de ander bij te staan bij een verandering, in pijnlijke tijden, bij werkstress of disbalans, dan is dát al waardevol. Jouw tijd en energie daaraan besteden is goud waard! Blijf vervolgens doelgericht met je klant zoeken naar de vragen die zich op deze weg aandienen. De voor de hand liggende vragen, de spannende vragen, de onuitgesproken vragen. En geniet van het ontstaan van de antwoorden. Dat je dan ‘net begint’ doet er niet toe.

Hoera, welkom! Welkom in de wereld van coaching. We hebben nog véél en véél meer goede coaches nodig.

Wil je meer lezen over onze manier van coachen of onze route naar werkplezier? Download ons gratis e-boek ‘Elke Dag een Topdag!’